شما اینجا هستید

خلاقیت و پژوهش کودکان

 بسمه تعالی

  خلاقیت عنصر اصلی و اساسی پرورش هرمهارتی است، لذا برگزاری این دوره که نیازهای روز جامعه و پرورش کودکان خلاق و کار آفرین را هدف گرفته است، نقطه عطفی در پرورش توانمندی­های ذهنی و جسمی دانش­آموزان خواهد بود.

 این طرح درس بر اساس تجربیات گروه های فعال در سه بخش واحد کودک نگارش و تدوین شده است و اهداف ذیل را دنبال می کند:

 پرورش قوه تفکر

پرورش قوه تحلیل و استنتاج مسائل پیرامون

تقویت قابلیت­های زبانی و مهارت­های برقراری ارتباط با دیگران

پرورش حواس پنج­گانه و آگاهی از ضرورت پرورش حواس برای درک بهتر حقایق

ایجاد حس پرسشگری و پرورش ذهن فعال برای ایده­پروری

شروع یادگیری مهارت های مورد توجه در دنیای مدرن مثل کامپیوتر و رباتیک

 از  آن جایی که در مهارت فوق الذکر، جسم و ذهن هر دو با هم فعالیت می­کنند و هر دو در جهت رسیدن به یک هدف خاص تعامل دارند، لذا برگزاری این دوره­ها به پرورش و تکامل چند بعدی و عینیت یافتن تفکرات بعضاً انتزاعی کمک شایانی خواهد کرد.

 در نتیجه علاوه بر انجام فعالیت­های بدنی شاد و نشاط آور که به انجام فعالیت­های ذهنی و فکری یاری می­رساند

 مهارت­های کامپیوتری که نیاز اولیه هر کسی در دنیای صنعتی امروز است را نیز فرا­ می­گیرد.

 

کلاس های خلاقیت پروری:

کلاس خلاقیت پروری ، کلاسی پروژه محور است که بر اساس قدم های لازم برای انجام یک پروژه­ی علمی و  عملیاتی پیش بینی و طراحی گردیده است. پروژه ی علمی به علت ماهیت هیجانی و اکتشافی خود، میل به یادگیری را در دانش آموز تقویت می کند و به علّت ماهیت فرآیندی خود راه و روش یادگیری را نیز به او می آموزد. بنابراین می تواند ابزاری بسیار قوی در خدمت تعلیم و تربیت به معنای واقعی باشد که همانا درک و به کارگیری مفاهیم ، نگرش ها و ارزش هایی می باشد که شخص را قادر می سازد دانش و فناوری را با زندگی و فرهنگ جامعه ی خویش مرتبط سازد.

  قدم های لازم برای انجام یک پروژه علمی بدین صورت می باشد:

 1- مشاهده

 2- پرسش سئوال

 3- جمع آوری اطلاعات

 4- فرضیه سازی

 5-  آزمایش

 6- نتیجه گیری

 اولین و مهم ترین قدم در اجرای یک پروژه مشاهده­ی دقیق و ایده پردازی است. با توجه به این که در این مقطع سنی، خلاقیت دانش آموزان کمرنگ تر شده و بیشتر به واقع گرایی روی می آورند و با توجه به این که سیستم آموزشی مدارس این خلأ بزرگ را پر نمی کند، لذا هدف از برگزاری این کلاس ها پرورش خلاقیت کودکان مقطع ابتدایی با انجام پروژه هایی در راستای جشنواره جابربن حیان است. این کار با ابزارهای مختلفی همچون بازی­های خلاقانه، نمایش فیلم و کارتون های جذاب ، درست کردن کاردستی های خلاقانه، نقاشی ، داستان، شعر ، نمایش و  ... انجام گرفته است.

 در این کلاس ها اهداف ذیل را دنبال می کنیم:

 

  1)اهداف علمی

 ایجاد کنجکاوی نسبت به شناخت پدیده ها
 ایجاد مهارت های کافی در فکر کردن، شنیدن، گفتن و بیان مقصود
 جمع آوری اطلاعات و استفاده از مجلات و روزنامه های علمی و جستجوی اینترنتی

 

2)اهداف اجتماعی

 همکاری با دیگران
 شرکت در فعالیت های گروهی 
 احساس مسئولیت و نقش پذیری در اجتماع

 

 3 )اهداف زیستی

 پرورش حواس پنجگانه و آگاهی از ضرورت پرورش حواس برای درک بهتر حقایق

 آشنایی با مفهوم طبقه بندی و افزایش انسجام ذهنی

 دقت و توجه به پدیده های مختلف جهان

 آشنایی با نقش محیط زیست در بهبود زندگانی

 

 4)اهداف مهارتی

 پرورش قدرت  مشاهده-تقویت مهارت های کارآفرینی  نظیر : طراحی تحقیق،-پیش بینی، فرضیه سازی، کاربرد ابزار، اندازه گیری، تفسیر یافته ها و نتیجه گیری

 تقویت مهارتهای زندگی نظیر :  تصمیم گیری، حل مسئله،  برقراری اتباط با دیگران،  دوست یابی سخنرانی و دفاع از کار خود در جمع و...

 

 5)اهداف نگرشی  

 کنجکاوی - جستجو گری علمی- نیروی خلاقیت و ابتکار

 پشت کار

 تمایل به همکاری و تحمل یا احترام گذاشتن به عقاید و نظرات دیگران

 فکر باز و روشن بینی– خود انتقادی و بازنگری نقادانه

 آمادگی برای پذیرش عدم قطیت

 احساس مسئولیت

 احساس اعتماد به نفس و....

  بسیاری از توانایی ها ، استعدادها و علاقه مندی های دانش آموزان در کلاس های معمولی نمودپیدا نمی کنند و لذا قابل شناخت و پرورش نیستند . پروژه ی علمی، فرصت مناسبی به وجود می آورد که می توان این استعدادها را مشاهده ، شناسایی و تقویت کرد . بنابراین پروژه ی علمی می تواند راهبرد بسیار مناسبی در تحقق یکی از اهداف مهم نظام آموزش و پرورش یعنی ایجاد زمینه کار آفرینی دانش  آموز باشد. در این کلاس ها سعی خواهیم کرد متناسب با جدیدترین متدهای آموزشی ، خلأ موجود را پوشش دهیم.

جهت نمایش تصاویر منتخب از دوره های برگزارشده در جهاددانشگاهی اینجا کلیک کنید.

 

 کارگاه هنر:

براي گذر از عصراطلاعات و ورود به دنياي آينده مي بايستي كودكان را توانمند ، خلاق ،ارتباط گر و مسلط به فناوريهاي جديد روز تربيت كرد ،آن چنان كه داراي انگيزش بالا بوده و از شوق زندگي كردن برخوردارباشند تا بتوانند در دنياي پررقابت و پيچيده آينده تاب تحمل داشته و موفق شوند.

هنر  مجموعه‌ای از آثار یا فرآیندهای ساخت انسان است که در جهت اثرگذاری بر عواطف، احساسات و هوش انسانی و یا به منظور انتقال یک معنا یا مفهوم خلق می‌شوند.  تصور كنيد فردي ساعت ها در حال نقاشي كردن است و به دور از هياهوي دنياي امروز ، در تخيل خود سير مي كند و گويي ذهن او در درياي آرام درون ، قلابي را رها ساخته و ساعت ها به دنبال یافتن چيزي تازه در دل اين درياست. در اين ميان ممكن است پرنده ذهن او به آسمان پرواز كند و در جستجوي خالق خويش به سير و سياحت بپردازد و يا در دل اعماق درياي وجود به جستجوي درون خود بپردازد و هر لحظه تجربه اي كسب كند و در اين ميان چه بسا اولين جرقه هاي خلاقيت پديدار شده و زمينه ساز افكار نو گردد. هنر قادر است شرايطي را فراهم كند كه آدمي بتواند به دور از هياهو در ميان زيباييها سير كند و بدين وسيله به آرامش برسد و در كنار آن عميق تر بيانديشد.

كودكان امروز، نيازمند هنرند تا در آينده با كمك آن بتوانند بهتر انديشه نمايند.

آن چه در این دوره ها برای پرورش ذهن خلاق دانش آموزان در نظر گرفته شده تلفیقی از آموزش صنایع هنری مختلف به منظور درک بهتر محیط پیرامون و نگاه علمی تر به آن می باشد:

 1 )  مخصوص کودکان پیش دبستانی تا سوم

کلاژ با پارچه و کاغذ با طرح  ساده حیوانات

 یادگیری ساختمان بدن حیوانات تاجای ممکن

 کار کردن بر روی شکل ظاهری بدن حیوانات باکلاژ

 کار با پاستل روغنی

نقاشی ذهنی از خود وخانواده و اطرافیان

 نقاشی از کف اقیانوس

آموختن شکل ماهی ها

موضوعاتی چون خانه و شهر و مدرسه

نقاشی بر روی ماگ

 

 2) مخصوص کودکان سوم دبستان تا ششم دبستان

کار با رنگ های ویترای برای نقاشی بر روی ماگ، آینه ، کاشی

 کلاژ با پارچه و کاغذ

موضوعات: حیوانات ، یادگیری ساختمان بدن حیوانات تاجای ممکن ،کار کردن بر روی شکل ظاهری آنها ، طبیعت، انسان، خود کودک

 

 جشنواره جابربن حیان:

جشنواره جابربن حیان ، جشنواره ای است برای مقاطع ابتدایی که طی آن پروژه های علمی دانش آموزان در قالب نمایشگاه های علمی ارائه و داوری می شود. این نمایشگاه ها در سطوح آموزشگاهی ، منطقه ای، استانی و کشوری برگزار می گردند.

هدف اصلی این جشنواره کسب مهارت های پایه علوم برای دانش آموزان مقاطع ابتدایی است و  این جشنواره فرصتی است که دانش آموزان از همان سنین کودکی در فرآیند انجام یک پروژه علمی شرکت کنند و لذت انجام کار پژوهشی را درک کنند، ضمن این که بدین واسطه ذهن پرسشگر خود را بی هدف رها نمی کنند و از همین سنین می آموزند و تمرین می کنند که ایده های ناب و خلاقانه خود را پیگیری کنند و برای رسیدن به آن ها ممارست کنند.

آن چه در این جشنواره مورد نظر برگزار کنندگان و البته دپارتمان پژوهش موسسه پیشگامان عرصه پژوهش است، برنده یا بازنده شدن نیست، بلکه هدف تشویق و انگیزه دهی جهت تحریک قوای ذهنی دانش آموزان و خلاقیت آنها است که در این سن در اوج خود قرار دارد ، پرسشگری دانش آموزان در این سن معمولا بزرگترها را کلافه می کند و خیلی وقت ها این پرسش ها بدون پاسخ رها می شوند. در صورتی که بها دادن و جهت دادن به این پرسش ها می تواند دانش آموز را در مسیر رشد و تعالی فکری بزرگی قرار دهد ، طوری که از همین سن انجام پروژه های علمی را ( البته متناسب با سن و آموخته های این مقطع سنی) تجربه کند.

بدین منظور و با هماهنگی با اهداف جشنواره جابربن حیان، برنامه کاری دپارتمان برای حضور جدی در این جشنواره به صورت ذیل اعلام می گردد.

قدم اول : آشنایی:

انگیزه دهی برای انجام کارهای پژوهشی

معرفی جشنواره جابربن حیان به دانش آموزان مقاطع مختلف ابتدایی و نحوه شرکت در آن

آشنایی  با الگوهای موجود و معرفی نمونه هایی از کارهای کودکان

قدم دوم : تعیین موضوعات مورد علاقه دانش آموزان:

جلب توجه دانش آموزان به محیط اطرافشان

جمع آوری موضوعات مورد علاقه آنها

تشویق و انگیزه دهی جهت  تکمیل ایده ها  و نزدیک کردن ایده هایشان به واقعیت های عملی

ارائه راهکارهای لازم برای انتخاب ایده مناسب

قدم  سوم : تشکیل پرونده:

جمع آوری و نهایی کردن ایده های دانش آموزان

تشکیل پرونده برای هر کدام از دانش آموزان

ثبت اطلاعات مربوط به هر یک از دانش آموزان در پرونده هایشان

ارائه گزارش کار دانش آموزان به اولیا و مسئولین مدرسه

قدم چهارم : طرح سئوال و انجام تحقیقات کلی حول ایده مورد نظر:

طرح سئوالات علمی در رابطه با ایده های دانش آموزان

آشنا کردن دانش آموزان با نحوه شکل دهی سئوال

راهنمایی و تشویق دانش آموزان برای  انجام تحقیقات مختلف برای یافتن جواب سئوالات خود و آشنایی بیشتر با کلیات موضوع خود

یادگیری نحوه انجام تحقیقات اینترنتی

قدم پنجم :  تمرکز بر یک جنبه خاص از موضوع و طراحی آزمایش های لازم برای رسیدن به نتایج مورد نظر:

پس از آشنایی با مقدمات ، دانش آموز به متمرکز شدن بر روی موضوع خود و جزئی تر و دقیق تر کردن آن تشویق می شود.

آزمایشات و تحقیقات لازم برای رسیدن به نتایج مورد نظر در صورت نیاز طرح و توسط دانش آموز اجرا خواهد شد.

قدم  ششم : کنترل کیفیت روند پیشرفت پروژه ها:

کنترل روند پیشرفت پروژه ها و آسیب شناسی آن و اصلاح روند حرکت

ارائه گزارش مرتب به مسئولین مدرسه

ارائه گزارش به خانواده ها

قدم هفتم : پیگیری:

ادامه حرکت تا اتمام پروژه ها

در صورت نیاز  اساتید متخصص متناسب با موضوع پروژه ها به راهنمایی و مشاوره دانش آموزان تا نهایی شدن پروژه خواهند پرداخت

قدم هشتم : تهیه تابلوی نمایش:

ارائه  الگوهای مورد تایید برای تهیه ی تابلوی نمایش

جمع آوری آثار دانش آموزان و تهیه مستندات لازم

برگزاری نمایشگاه آثار دانش آموزان در مدرسه

ادامه حرکت تا اتمام پروژه ها

در صورت نیاز  اساتید متخصص متناسب با موضوع پروژه ها به راهنمایی و مشاوره دانش آموزان تا نهایی شدن پروژه خواهند پرداخت

 اهداف پروژه های علمی به تفکیک پایه ها توسط برگزار کنندگان جشنواره جابربن حیان مشخص گردیده تا پروژه هایی متناسب با توانایی های دانش آموزان در هر پایه تحصیلی برای آنها تعریف گردد. ما نیز به تاسی از این تقسیم بندی، در هر مقطع تحصیلی ، پروژه  و روشی متناسب با توانایی ها ، نیاز ها، و علاقه دانش آموزان تعریف کرده ایم:

  •  پایه اول

 برقراری ارتباط دو طرفه با دیگران و بیان مشاهدات، تجربیات و افکار خود از طرق مختلف (شفاهی، تصویری و یا گرافیکی ، در قالب نقاشی و کلاژ ...)

 طبقه بندی اشیا ، رویدادها و موجودات

 توجه به شباهت ها و تفاوت های دسته های مختلف

 توجه به امکان دسته بندی های مختلف

  •  پایه دوم

 استفاده از حواس پنجگانه برای تفسیر مشاهدات ( در قالب داستان و شعر و نقاشی و کلاژ)

 حدس زدن مبتنی بر مشاهدات درباره نتایج یک رویداد یا وضعیت

 تشریح شرایطی که به نظر غیرممکن می رسد یا اتفاقاتی که تا کنون رخ نداده بر اساس شهود و درک از مسائل روز

 دسته بندی و طبقه بندی اطلاعات کسب شده

  • پایه سوم

 طرح سئوالاتی که باعث افزایش دامنه تحقیق و اکتشاف مبحث مورد نظر می شود

 اندازه گیری اشیا و رویدادها

 توجه به مسائل و مشکلات پیرامون

 ارائه راهکار برای برطرف کردن آن ها

  • پایه چهارم

 انجام پیش بینی ها بر پایه دلایل و مطابق با مبحث مورد نظر

 استفاده از نتایج و داده های به دست آمده از تحقیق برای تشخیص الگوها و روابط و رسیدن به نتیجه گیری

 طرح استدلال و ارتباط مقدمات استدلال به نتیجه

  تبیین و تشریح مسائل پیرامون بر اساس شکل دهی استدلال های درست

  • پایه پنجم

شناسایی متغیرهایی که می توانند در جریان یک آزمایش تغییر کنند

 ارزیابی صحت یک آزمایش معین

 توصیف مراحل و طراحی یک آزمایش

 ساخت ماکت

  • پایه ششم

 دستکاری و کنترل کامل متغیرهای موثر در یک آزمایش

 به کار بستن راه حل های مختلف برای حل یک مشکل فنی ( تعمیر یا تشخیص عیب یک مدار الکتریکی)

 طراحی و ساخت اشیا برای پاسخ به نیاز های معین

  در پایان ذکر این نکته الزامیست که به واسطه این که زمان برگزاری رقابت آموزشگاهی در دی ماه است، و با توجه به زمان تخمین زده شده ، که البته حداکثر زمان مورد نیاز است، شروع این پروژه از مهر ماه و با آغاز سال تحصیلی توصیه می شود.

 جدول زمان بندی مراحل مختلف جشنواره به شرح زیر است

دی ماه

رقابت آموزشگاهی

اواخر دی

برگزاری نمایشگاه مدرسه ای

بهمن ماه

رقابت منطقه ای

اسفند ماه

رقابت استانی

فروردین ماه

رقابت کشوری

جهت کسب اطلاع از نحوه ثبت نام و هزینه کلاسهای خلاقیت و پژوهش کودکان با شماره های زیر تماس حاصل نمائید:

:021-66196508

:0912-8132652